معرفی گیاه: سیاه دانه یا سیاه تخمه دانه های ریز، سیاه رنگ و منشوری شکل گیاهی با نام علمی Nigella sativa و نام رایج Black seed و Black cumin از خانواده آلاله Ranunculaceae )) می باشد که در طب ایرانی با نام شونیز نیز نامیده میشود . این گیاه در مناطق مختلف جنوب غرب آسیا، اروپا و شمال آفریقا بومی شده و کشت میشود. در ایران نیز در نواحی مختلف بخصوص در استان گلستان پرورش می یابد.. دانه های گیاه حاوی 30 تا 40 درصد روغن و نیم تا 1.5 درصد اسانس میباشد.
ابن سینا در کتاب «قانون پزشکی» به سیاه دانه اشاره می کند، زیرا دانه ها انرژی بدن را تحریک می کنند و به بهبودی از خستگی و بی حالی کمک می کنند. سیاهدانه و روغن آن دارای سابقه طولانی در استفاده از فرهنگ عامیانه در تمدن هند و عرب به عنوان غذا و دارو است. این دانه ها به طور سنتی در کشورهای جنوب شرقی آسیا و خاورمیانه برای درمان بسیاری از بیماری ها و بیماری ها از جمله آسم، برونشیت، روماتیسم و بیماری های التهابی مرتبط استفاده می شود.
روغن تهیه شده از دانه ها در سوء هاضمه، بی اشتهایی، اسهال، آمنوره و دیسمنوره و در درمانهای پوستی از جمله پسوریازیس، آکنه و ویتیلاگو مفید است.
با توجه به طبیعت گرم و خشک گیاه افعال کلی تسخین(گرم کردن)، تجفیف رطوبات(خشک کردن)، نضج و تقطیع اخالط(مراحل آماده سازی اخالط مسبب بیماری برای دفع) برای آن بیان شده است. سیاه دانه می تواند موجب افزایش ترشح شیر شود، مدر است و خاصیت پادزهری برای برخی از سموم دارد. این گیاه می تواند در درمان برخی از انواع سرفه، درد سینه و مشکالت تنفسی اثر داشته باشد. استفاده از آن در برخی از انواع بیماری های کبد و طحال، سنگ کلیه و مثانه، انواعی از ورمها و بعضی از بیماریهای پوستی، زگیلها و خالها میتواند اثرگذار باشد؛ البته توجه به این نکته ضروری است که تشخیص نوع بیماری و اینکه آیا سیاهدانه برای درمان آن گزینه مناسبی هست یا خیر و همچنین تعیین روش و مقدار مصرف گیاه بایستی توسط متخصص طب سنتی مشخص شود.
مواد موثره موجود در دانه سیاه دانه: ترکیبات فعال زیادی تاکنون در انواع مختلف سیاه دانه جدا، شناسایی و گزارش شده است. مهمترین ترکیبات فعال عبارتند از تیموکینون (30%-48%)، تیموهیدروکینون، دیتیموکینون، پی سیمن (7%-15%)، کارواکرول (6%-12%)، 4-ترپینئول (2%-7%)، تی آنتول (1%-4%)، سسکوئی ترپن لونگیفولن( 1- 8 %) آلفا پینن و تیمول و غیره.
دانه ها حاوی دو نوع مختلف آلکالوئید هستند. به عنوان مثال آلکالوئیدهای ایزوکینولین به عنوان مثال. nigellicimine و nigellicimine-N-oxide، و آلکالوئیدهای پیرازول یا آلکالوئیدهای حلقه ای ایندازول که شامل نیگلیدین و نیگلیسین هستند. علاوه بر این، دانه های N. sativa همچنین حاوی آلفا هدرین، یک تری ترپن پنج حلقه ای محلول در آب و ساپونین، یک عامل ضد سرطان بالقوه است.
is too long to be saved
- احتیاطات:
دقت کنید که این روغن را از چشمان، مخاط بینی و دیگر نقاط حساس بدن دور کنید. به علت ماهیت گرم سیاه دانه، استفاده از آن برای پوست ممکن است در بعضی افراد باعث حساسیت پوستی شود. به همین دلیل قبل از استفاده موضعی حتما میزان کمی از آن را روی پوست تست کنید. افراد گرم مزاج از خوردن زیاد سیاه دانه اجتناب کنند ،مانند هر ماده غذایی دیگر، خانمهای باردار و خانمهای شیرده باید قبل از استفاده چه به صورت خوراکی و چه به صورت موضعی، با پزشک خود مشورت کنند.
Salih H.M. Aljabre, Omar M. Alakloby, Mohammad A. Randhawa(2015) Dermatological effects of Nigella sativa, Journal of Dermatology & Dermatologic Surgery, Volume 19, Issue 2, Pages 92-98.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.